choose language:

Język PolskiEnglish

E-mail: info@powerpol.com.pl



Leksykon

Kilowatogodzina

Energia elektryczna mierzona jest w watogodzinach. Do określenia zużycia energii w gospodarstwach domowych najczęściej używamy terminu kilowatogodzina, która jest wielkością energii zużywaną przez urządzenie o mocy 1000 watów, czyli jednego kilowata (np. żelazko) w okresie jednej godziny. Dla tej wielkości używany jest skrót:
kWh. 1 kWh = 1 * 1 000 W*60*60s = 3 600 000 Ws = 3 600 000 J.

W przemyśle i na hurtowym rynku energii używane są większe jednostki: megawatogodziny (MWh), gigawatogodziny (GWh) i terawatogodziny (TWh). Pomiędzy poszczególnymi wielkościami zachodzi zależność:
1 000 Wh = 1 kWh; 1 000 kWh = 1 MWh; 1 000 MWh = 1 GWh; 1 000 GWh = 1 TWh
 

Moc znamionowa


Moc znamionowa to wartość znamionowa mocy, przy której urządzenie pracuje prawidłowo, zgodnie z normami lub zaleceniami producenta. Wartość ta zazwyczaj podawana jest na tabliczce znamionowej na obudowie urządzenia, razem z innymi parametrami istotnymi dla pracy danego urządzenia. Zazwyczaj oznaczana jest symbolem PN i podawana w watach (W) lub koniach mechanicznych (KM).
 

Tabliczka znamionowa


Tabliczka znamionowa to trwale przymocowany do urządzenia krótki opis, zawierający podstawowe informacje, takie jak: nazwa, producent, rok produkcji, numer seryjny, podstawowe parametry, np. moc znamionowa, masa, ładowność, warunki pracy, np.: napięcie zasilające, sposób podłączenia. Z tabliczki znamionowej wynika, do jakiej instalacji powinno zostać podłączone urządzenie: czy do jedno-, czy trójfazowej.
220/230 V ~ – napięcie znamionowe instalacji jednofazowej
380/400 V ~ – napięcie znamionowe instalacji trójfazowej
 

Prąd przemienny i prąd stały


Prąd stały to prąd elektryczny o tym samym kierunku przepływu. Jest on używany np. w technice telekomunikacyjnej do pracy przekaźników, lamp elektronowych i tranzystorów. Prąd przemienny to prąd elektryczny, którego moc i kierunek zmieniają się okresowo (zwykle pięćdziesiąt razy na sekundę, czyli z częstotliwością określoną jako 50 herców - 50 Hz). Ponieważ transformatory mogą dowolnie przekształcać i transportować tego rodzaju prąd bez znaczących strat, jest on wykorzystywany do przesyłania energii elektrycznej na duże odległości.
 

Moc bierna


Moc (energia) bierna występuje wyłącznie w obwodach prądu zmiennego. Przepływa między źródłem a odbiornikiem i nie jest zamieniana na pracę. Jest potrzebna do wzbudzania zmiennych pól magnetycznych silników, magnesowania rdzeni transformatorów oraz ładowania pojemności linii przesyłowych napowietrznych i kablowych. Przepływ mocy biernej od źródła do odbiornika obciąża kable i linie energetyczne, co zmniejsza ich przepustowość, wywołuje dodatkowe spadki napięć i powoduje straty mocy czynnej.

Mnożna


Dla dużych poborów mocy stosuje się specjalne liczniki transformatorowe współpracujące z siecią zasilającą za pośrednictwem przekładników prądowych, gdzie od strony zasilania płynie prąd przewyższający możliwości konstrukcyjne zwykłego licznika, np. 200A, natomiast od strony podłączenia licznika dochodzi prąd nie większy niż 5A. Informację o mocy energii elektrycznej, zarówno po stronie pierwotnej (zasilania), jak i po stronie wtórnej (podłączenia licznika) znajdziemy na tabliczce informacyjnej umieszczonej na obudowie licznika, np. 200A/5A (matematycznie 200A/5A=40), tzn., że licznik włączony przez takie urządzenia (przekładniki) wykazuje pobór energii 40 razy mniejszy, niż faktycznie ma to miejsce po stronie zasilania. Aby prawidłowo wykazać pobraną energię, na fakturze zużycie wykazane przez licznik w tym przypadku mnoży się przez 40.
 

Układy pomiarowe


Układy pomiarowe ze względu na sposób pomiaru dzielimy na: bezpośrednie, półpośrednie i pośrednie. Bezpośredni pomiar energii najczęściej stosowany jest w gospodarstwach domowych, gdzie zapotrzebowanie na moc i energię jest niewielkie. W układzie tym obwody prądowe liczników włączone są bezpośrednio w obwód objęty pomiarem, a obwody napięciowe liczników zasilane są napięciem obwodu objętego pomiarem. Półpośredni pomiar energii to taki, w którym obwody prądowe liczników zasilane są przez przekładniki prądowe zainstalowane w obwodzie objętym pomiarem, a obwody napięciowe liczników zasilane są napięciem obwodu objętego pomiarem. Układ pomiaru półpośredniego służy do zasilania odbiorcy z sieci do 1 kV, w którym liczniki zasilane są przez przekładniki prądowe zainstalowane w obwodzie objętym pomiarem, a obwody napięciowe zasilane są napięciem obwodu objętego pomiarem. Pośredni pomiar energii stosowany jest w obwodach wysokiego napięcia. Obwody prądowe liczników zasilane są przez przekładniki prądowe zainstalowane w obwodzie objętym pomiarem, a obwody napięciowe liczników zasilane są przez przekładniki napięciowe.


Urządzenia energooszczędne


Urządzenia energooszczędne są to urządzenia zużywające małą ilość energii w stosunku do pracy, jaką wykonują. W grupie urządzeń objętych etykietowaniem oznaczone są one etykietami A lub A+ i A++. Mimo że urządzenia energooszczędne mogą być droższe w zakupie, różnica w cenie zwróci się już po kilku miesiącach lub kilku latach, a sprzęt będzie działał dłużej niż tradycyjny.
 

Sieć elektroenergetyczna (przewody napowietrzne, kable)


Jest to zbiór przewodów oraz urządzeń elektrycznych połączonych ze sobą w sposób umożliwiający przesłanie energii wytworzonej w elektrowniach, następnie jej przetworzenie (zmianę poziomu napięcia) i dostarczenie jej do budynków. W miastach sieć niskiego napięcia wykonana jest najczęściej w postaci sieci kablowej, z kablami ukrytymi pod ziemią. Na obszarach rzadziej zaludnionych i na wsi – w postaci linii napowietrznych.
 

Wysokie, średnie, niskie napięcie


Wysokie napięcie to napięcie elektryczne obejmujące zakres od 60 kV do 220 kV. Występuje ono w sieciach wysokich napięć (sieciach przesyłowych), wykorzystywanych do przesyłania energii na duże odległości od źródeł wytwarzania energii (elektrowni) Średnie napięcie to napięcie elektryczne obejmujące zakres od 1 kV do 60 kV. Występujące w sieciach średnich napięć (sieciach dystrybucyjnych na terenach lokalnych spółek dystrybucyjnych, takich jak RWE Stoen Operator), wykorzystywanych do rozprowadzania energii na niewielkie odległości. W Polsce przeważnie stosowane jest napięcie 15 kV. Niskie napięcie to napięcie elektryczne do 1 kV (w przypadku prądu przemiennego o częstotliwości do 60 Hz) lub do 1,5 kV (w przypadku prądu stałego). Występuje ono w sieciach niskich napięć doprowadzających energię do indywidualnych odbiorców. Gospodarstwa domowe i mniejsze budynki z reguły są zaopatrywane w niskie napięcie przez przyłącze prądu 3-fazowego, 230/400 Volt.
 

Energia


Energia odnawialna, tzw. energia zielona, to energia wytwarzana w odnawialnych źródłach energii (np. wiatrowych, wodnych czy wykorzystujących biomasę). Energia odnawialna stanowi coraz większy udział energii sprzedawanej odbiorcom końcowym. W ramach dostosowania polskiego ustawodawstwa do dyrektyw unijnych zapotrzebowanie na energię odnawialną w Polsce gwałtownie rośnie – z 5,8 TWh w 2007 roku do oczekiwanych 13,4 TWh w 2010 roku, co stanowi odpowiednio 5,1% i 10,4% energii sprzedawanej klientom końcowym. Energia z kogeneracji, tzw. energia czerwona, to energia elektryczna wytwarzana w elektrociepłowniach w skojarzeniu z produkcją ciepła. Firmy sprzedające energię elektryczną odbiorcom końcowym muszą kupować odpowiednią ilość energii wytworzonej w skojarzeniu proporcjonalnie do całkowitej ilości energii sprzedawanej odbiorcom końcowym. W 2006 roku udział ten stanowił 15%, a w 2010 będzie to już 16%.

Wytwarzanie, dystrybucja, przesył, sprzedaż


Wytwarzanie: podsektor elektroenergetyki, który zajmuje się produkcją energii elektrycznej. Obecna struktura polskiego podsektora to wielu niezależnych wytwórców. Przesył: transport energii elektrycznej siecią przesyłową wysokiego napięcia (220 i 400 kV) od wytwórców do dystrybutorów. W Polsce sieć przesyłowa należy do Polskich Sieci Elektroenergetycznych, a zarządza nią operator systemu przesyłowego – firma PSE-Operator SA. Dystrybucja: transport energii sieciami dystrybucyjnymi wysokiego (110 kV), średniego (15 kV) i niskiego (400V) napięcia w celu dostarczenia jej odbiorcom. Zarządzaniem sieciami dystrybucyjnymi zajmują się Operatorzy Systemów Dystrybucyjnych, w Warszawie RWE Stoen Operator. Sprzedaż: jest odpłatnym dostarczaniem energii elektrycznej odbiorcy (klientowi) przez przedsiębiorstwo energetyczne takie jak np. RWE Polska, które prowadzi taką działalność na podstawie ważnej koncesji na warunkach cywilno-prawnej umowy sprzedaży. Umowa sprzedaży energii powinna zawierać m.in. postanowienia dotyczące ilości sprzedawanej energii elektrycznej z podziałem na okresy umowne, sposobu ustalania cen i warunków wprowadzania zmian, sposobu rozliczeń, odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków umowy, okresu jej obowiązywania i warunków rozwiązania.